Depresyon - Ruh Sağlığı İçin Davranışçı Müdahale Teknoloji Modeli

Depresyon – Ruh Sağlığı İçin Davranışçı Müdahale Teknoloji Modeli

Depresyon – Ruh Sağlığı İçin Davranışçı Müdahale Teknoloji Modeli

Depresyon – Ruh Sağlığı İçin Davranışçı Müdahale Teknoloji Modeli

Depresyon, genellikle geçici bir durumdur ve ne kadar erken fark edilirse, bu geçici durum o kadar kısa zamanda atlatılmış olur. Müdahale edilmediğinde, peşinden gelecek durumlara hazır olmak gerekir.

Hiç uyanmak istemediğiniz oluyor mu?

Yaptığınız eylemlerden zevk almıyor musunuz?

Kendinizi yetersiz mi hissediyorsunuz?

Gün bittiğinde enerjiniz de mi bitiyor?

Bu sorulardan en az birisine “evet” diyorsanız, sizde depresyon belirtileri olabilir. En yakın psikoloğa ya da psikiyatri uzmanına görünmeniz faydalı olacaktır.

Depresyon

Depresyon, genellikle geçici bir durumdur ve ne kadar erken fark edilirse, bu geçici durum o kadar kısa zamanda atlatılmış olur. Müdahale edilmediğinde, peşinden gelecek durumlara hazır olmak gerekir.

Yapılan araştırmalar depresyon gibi psikolojik rahatsızlıkların uzun süre tedavi edilmemesi, insanda çok ciddi kronik hastalıklara sebep olabileceğini gösteriyor. Bununla beraber, bazı kronik hastalıkların insanda psikolojik rahatsızlıklara sebep olabileceğini belirten araştırmalar da var. İngiltere’de bir takım hastalarda yapılan araştırmada, hem kronik ağrısı hem de depresif bozukluğu olan hasta oranı %16,9 olarak tespit edilmiş. İnsandaki kronik ağrıların depresyonla ilişkili olabileceği tespit edildiği gibi bu ilişkinin hangi yönde olduğu anlaşılamamakta olduğu görülmüş. Yer alan bulgularda, ağrı ile depresyonun benzer nörotransmiterleri kullandığı görülmekte. Bu açıdan, her iki rahatsızlık aynı kök nedene dayanıyor diyebiliriz.

Diğer bir araştırmada, ABD’de toplam nüfusun %5-8 oranında depresyon sıklığı görülürken, kronik ağrıları olan hastalarda depresyon sıklığı %22-78 oranlarında. Oranın tam tespit edilememesinin sebebi, hastadaki ağrı bölgelerinin fazla olması depresyonu katlıyor. Araştırma sonucunda, ağrısı iki katına çıkan hastanın depresyonu altı kat artıyor.

Depresyon

Depresyon – Ruh Sağlığı

Depresyon

Psikolojik rahatsızlıkların tanısı ilk başta kolay olmuyor. Fizyolojik bir rahatsızlığını fark eden bir hasta, doktora yaşadıklarını çok kolay bir şekilde anlatabilirken psikolojik bir rahatsızlığa sahip bir hastanın böyle bir rahatsızlığı başta kabul etmeme gibi bir durumu söz konusu olduğu görülüyor. Bunun için psikolojik hastalıkların tespitinde tıbbi birimler arasında işbirliği olması gerektiği ortaya çıkıyor.

Bugün gelinen noktada, psikolojik hastalıklara birçok tedavi yaklaşımı var. Bunlardan en sık kullanılanı davranışçı yaklaşım. Kişinin yaşadığı psikolojik rahatsızlığın bir çeşit davranış tipi olduğunu düşünen bu yaklaşım, eğer kişi bu davranış tipinden kurtulursa bu rahatsızlığından da kurtulacağı düşünülür. Bu açıdan, hastaya bir takım etkinlikler uygulamasını, hedefler koyup yapmasını, bunları yaparken kendi kendini denetlemesini ister. Bu şekilde, sorunları kendi çözebileceğini göstererek bulunduğu davranışın rahatsızlığına sebep olan davranış olduğunu ve bundan kurtulması gerektiğini gösterir.

Buna bağlı olarak, “davranışçı müdahale teknoloji modeli” kavramı ortaya çıktı. E-Sağlık hizmetleriyle bütünleşmiş bir şekilde çalışabilmesi amaçlayan bir uygulama olarak önümüze çıkıyor. Bu teknoloji; psikoloji ile mühendislik tasarımın birleşmesiyle meydana geldi. Klinik dışında hastaları, sensörler, mobil uygulamalar ve internet aracılığıyla yönlendirmeyi ve mümkün olan ilk müdahaleyi yapmayı sağlıyor.

MyFitnessPal isimli mobil uygulama, davranışçı müdahale teknoloji modelini kullanan bir uygulama. İnsanların kilo vermelerine yardımcı olmayı amaçlayan uygulama, Android, iOS, Microsoft ve web ortamında ücretsiz hizmet vermekte. Kullanıcıya, kilosunu takip etmesini ve fiziksel aktivitelerine devam etmesini telkin ediyor. Buna bağlı olarak, kişiye bir takım hedefler veriyor ve bu hedefler doğrultusunda motive edici yönlendirmeler yapıyor.

Depresyon

Depresyon – Davranışcı Müdahale Teknolojileri

Davranışçı müdahale teknolojileri

Geçen sene İngiltere’de yapılan Oxford Halk Sağlığı Film Festivali’nde Highly Comended (Övgüye Layık) ödülünü 15 dakikalık bir belgesel aldı ve belgeselin konusu davranışçı müdahale teknolojileri. Bir insanın küçüklüğünden itibaren yaşadığı ruhsal sıkıntılarını anlatırken uzmanlar da yaşanılan bu sıkıntıları davranışçı müdahale teknolojisiyle aşabileceğini söylüyor. Buna “Kod Terapisi” adı veriliyor. Belgeselde, Amerika Birleşik Devletleri’nin Chicago eyaletinde bulunan Northwestern Üniversitesi Davranış Müdahale Teknolojileri Merkezi’nin, bu yönde araştırmalarının olduğundan bahsediliyor. Merkez, bu yönde projeleri olan girişimcileri destekleyebileceklerini vadediyor. Belgesel içerisinde ayrıca bu tarz uygulamalar yapan şirketlerle röportaj yapılmış. İnternet üzerinden insanlara ruhsal sağlık danışmanlığı yapan Kanada merkezli Big White Wall şirketinin kurucusu Jen Hyatt, araştırmalarda gösterilen “her 4 kişiden 1 kişinin ruhsal sağlığının bozuk olduğu görüşüne” inanmadığını söylüyor. Herkesin bir şekilde ruhsal sağlığının bozuk olduğunu, fakat farkında olmadığını savunuyor. Diğer bir ruhsal sağlık uygulaması olan Koko’nun kurucularından Robert Morris, ruhsal bozuklukların tedavisinin önünde bir takım engeller olduğu, bunun en önemlisinin insanların bir terapiste vakit ayıramadıkları olduğunu söylüyor. Koko uygulaması, insanların sosyal medya aktivitelerini takip ederek kişinin stres durumunu anlamaya çalışıyor. Bunun yanında, Twitter, Messenger gibi uygulamalar üzerinden Koko konuşma botu ile kişiye anlık yardımcı olunabiliyor. Belgeseli ücretsiz izlemeniz mümkün. Code Therapy’nin yönetmeni Divya Pathak’ın YouTube kanalından izleyebilirsiniz.

Depresyon – Koko Konuşma Botu

Yüz tanıma sistemi

Burada, belgeselde yer almayan konuyla ilgili New York Rochester Üniversitesi’nde yapılan bir araştırmaya yer vermek istiyorum. 2015 yılında yapılan çalışmada, görüntü işleme ve bilişim teknolojileri kullanılarak kapsamlı ruh sağlığı analizinin nasıl yapılabileceğinden bahsedilmiş. Web kamerası ile kafa hareketlerinin, göz bebeğinin, göz kırpma hareketlerinin, kalp ritminin, yüzdeki mimiklerin takip edilmesiyle bazı ruhsal ve fiziksel rahatsızlıkların tespit edilebileceğini belirtmiş. Bunun yanında, internet üzerinden paylaşılan içeriklerden kişinin nasıl bir ruh halinde olabileceği tespit edilebiliyor. Burada, kişisel verilen izlenmesi ve özel hayatın takip edilmesi konusu ön plana çıktığı için insanların bir takım endişelerinin olabileceğini bahsederken; bu yönde çalışan sistemlerin tamamen uygulama kontrollü olması ve gerçek kişilerin veriyi göremeyecek şekilde verilerin şifreli bir şekilde iletilmesini sağlaması bu endişelere yer vermeyeceğini savunuyor.

Grafik: Yüz tanıma sistemiyle kişinin olumlu (kırmızı), olumsuz (mavi) ve doğal (yeşil) ruh halini gösteren program çıktısı

Grafik: Yüz tanıma sistemiyle kişinin olumlu (kırmızı), olumsuz (mavi) ve doğal (yeşil) ruh halini gösteren program çıktısı

Sağlıklı yaşam için teknolojinin gelişmesiyle bir takım araştırmalar yapılmakta ve bu yönde bir takım adımlar atılmakta. Ama sağlıklı olmak için teknolojiyi beklememize gerek yok. Tedavi insanın içinde ve onu bulması gerekir. Kanser hastalığından kurtulan hastaların hikayelerini dinlediğimizde, özet olarak hep olumlu düşündüklerinden bahsederler. Bununla ilgili kitap yazanlar da mevcut. Uzmanlar, olumlu düşünmenin vücudumuza olumlu etkileri olacağı gibi olumsuz düşüncenin vücudumuzda bir hastalığı tetikleyebileceğini söylüyor. Bir takım yeni tedavi yöntemleri gelişse de her şey insanda başlıyor ve insanda bitiyor. İnsan kendine yeterse her şeye yetecek potansiyele sahip demektir.

ETİKETLER: ,
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.