Türk Filmi Edebiyattan Uyarlanmış | Her şey Hakkında Her şey

Türk Filmi Edebiyattan Uyarlanmış

Türk Filmi Edebiyattan Uyarlanmış

Edebiyattan Uyarlanmış 10 Türk Filmi

Türk Filmi, Yedinci sanat olan sinema, henüz 120 küsur yıllık serüvenine rağmen diğer anlatı sanatlarına kıyasla oldukça hızlı bir şekilde büyümüştür. Bunun en temel nedeni; sinemanın, bir öykünün beyaz perdeye taşınma sürecinde diğer disiplinlerle kurduğu yakın temastır. Bu, her şeyden önce sinemanın doğası gereği kurduğu kaçınılmaz bir ilişkidir. Bir sinema filmi vücuda gelirken, müzikten, mimariden, fotoğraftan, resimden ya da edebiyattan destek alabilir. Bu, onu güçlü ve zengin kılan ana öğedir. Sinemanın diğer disiplinlerle kurduğu ilişki bağlamında bilhassa edebiyata özel bir parantez açmak gerekiyor. Birçok senarist, oluşturacağı film öyküsü için daha önce yayınlanmış bir roman ya da bir kısa öyküden referans alır. Bu, elbette sadık kitap okurları için zaman zaman düş kırıklığı yaratsa da, ortalama sinema seyircisi açısından uyarlamaların güçlü bir etki bıraktığı bilinmektedir. Türk yönetmenler de, sinema tarihi boyunca bu yakın ilişkiyi göz ardı etmeyerek birçok romanı/öyküyü beyaz perdeye taşıdılar. İşte Türk Sineması’nda, sayfalarca yazılmış güçlü betimlemelerin, görüntülere dönüştüğü o özel filmler…

Türk Filmi / Mutluluk 

mutluluk

Edebiyattan Uyarlanmış 10 Türk Filmi

Mutluluk, yakın zaman öncesinde sinemamıza uyarlanmış bir Zülfü Livaneli kitabıdır. Kitabı okuyanlar hemen anımsayacaktır, Livaneli kitapta birbirinden ayrı şehirlerde ayrı yaşamlar sürdüren 3 farklı insanın öyküsünü tek bir noktada kesiştiriyordu. Romanda asıl çarpıcı olan nokta, hikayenin kendisinden ziyade, onun enfes kurgulama biçimiydi. Farklı yaşlardaki üç ayrı karakterin öyküsü aynı zamansal akış içinde, farklı şehirlerde ilerliyordu. Hepimizin öyküsü, bir gün bir yerde bir diğerine çarpabilir diyordu Livaneli. Terörün gölgesinde askerlik yapmaya çalışan bir asker, tecavüze uğramış küçük bir kız çocuğu ile entelektüel birikimi yüksek, kariyerli ve çevresince takdir gören bir akademisyen… Roman çok güçlü ve özel bir anlatıma sahip olduğu için yönetmen Abdullah Oğuz’un işi pek de kolay değildi, fakat bu iddialı öyküyü Özgü Namal, Murat Han, Lale Mansur ve Talat Bulut gibi oyuncularla kotarmayı başarmıştı.

Türk Filmi / Anayurt Oteli 

Anayurt Oteli

Edebiyattan Uyarlanmış 10 Türk Filmi

Türk Sineması’nın en iyi filmleri listesine her zaman girmeyi başaran  Anayurt Oteli, bundan tam 32 sene önce çekildi. Filme ilham veren kitap ise Yusuf Atılgan’ın aynı adı taşıyan romanı… Filmin öyle çok hareketli, çok devinimli denebilecek bir öyküsü yoktur. Hikaye büyük oranda tek mekanda geçer. Zebercet, çok eski bir otelin müdürüdür. Mütevazi yaşamında, suskun ve sakin görünür. Oysa kendi iç dünyasında müthiş çatışmalar yaşar. Hikaye boyunca o İzbe oteldeki küçük dünyasında kendi var oluşunu sorgular. Otele gelen bir müşteri kadın, yaşamına biraz olsun hareket getirir. Onunla kurduğu küçük bir kontak bile büyük bir takıntının başlangıcı olur. Zebercet’in, otelden ayrılsa da geri geleceğini söyleyen kadını bekleyişi, filmin kalanını şekillendirir. Çok sayıda ödül alan Anayurt Oteli’ni yönetmen Ömer Kavur üstlendi.

Türk Filmi / Gölgesizler

Golgesizler

Edebiyattan Uyarlanmış 10 Türk Filmi

Hasan Ali Toptaş’a ait herhangi bir romanı alıp sinemaya uyarlamak öyle her baba yiğidin harcı değildir. Çünkü Hasan Ali Toptaş’ın romanlarında düz ve klasik bir akış yoktur, olaylar bazı metaforik nesnelerle var olur. Bu da okuyucuyu hikayenin içine sokan, düşünmesi açısından motive eden, hatta zorlayan bir süreçtir. Türk edebiyatının en önemli yazarlarından biri olan Gölgesizler romanı 2009 senesinde Ümit Ünal tarafından beyaz perdeye taşındı. Psikolojik yönü baskın olsa da yer yer fantastik öğeleri de içinde barındıran Gölgesizler, gizemli bir köyde insanların kendiliğinden tuhaf bir şekilde bir bir kaybolmasını işliyor. Olaylar, köyde berber dükkanı işleten bir adam üzerinden ilginç bir anlatım tarzıyla aktarılıyor.

Yılanların Öcü

Yılanların Öcü

Edebiyattan Uyarlanmış 10 Türk Filmi

Fakir Baykurt özellikle kırsal alanlarda, köylerde yaşayan insanların küçük öykülerini anlatma konusunda çok yetkin bir yazardır. Bu açıdan köy temasını içinden barındıran çok sayıda eser ortaya koymuştur. Görsel yönü ağır olduğu için Fakir Baykurt’un romanları sinemaya uyarlanmaya da oldukça uygundur. Bunun farkına varan usta yönetmen Metin Erksan, klasikleşen eserlerden Yılanların Öcü’nü vakit kaybetmeden beyaz perdeye taşımıştır. 1962 yılında çekilen film siyah beyazdır. Filmin siyasi tarafı, sansür kuruluna birçok defa takılmasına neden olmuştur. Film, o dönem için büyük tartışmaları doğurmuştur. Aynı hikayeyi yıllar sonra bir kez de Şerif Gören uyarlamıştır.   Toplumcu gerçekçi hikayeleri sevenler, Yılanların Öcü’nü büyük bir zevkle izleyecektir.

Ağır Roman

Ağır Roman

Edebiyattan Uyarlanmış 10 Türk Filmi

Hatırlanacağı üzere 90’lı yılların başında sinemanın bir kez daha televizyona yenildiği, sinema filmlerinin neredeyse ortadan kaybolduğu kısır bir dönem vardı. Bu dönem, Eşkıya filmiyle bir nebze kırılmıştı. Bu dönemde yeniden hareketlenmeye başlayan Türk Sineması’nda Ağır Roman filmi de çok önemli bir rol oynamıştı. Ağır Roman, yazar Metin Keçen’e ait bir edebiyat eseri olmasına rağmen Mustafa Altıoklar bunu ısrarla sinemaya taşımak istedi. Çıkan sonuca baktığımızda bunun ne kadar doğru ve iyi bir ön görü olduğunu anlıyoruz.   Ağır Roman, kendine has dokusu ve atmosferiyle üzerinden geçen onca seneye rağmen hala etkisini hissettiğimiz filmler arasındadır. Savaş Dinçel, Burak Sergen, Okan Bayülgen, Müjde Ar, Mustafa Uğurlu gibi önemli isimleri bir araya getiren Ağır Roman, Kolera mahallesinin etrafından dönen olayları, suç ve aşkın dansı içerisinde perdeye taşır.

Yaprak Dökümü

Yaprak Dökümü

Edebiyattan Uyarlanmış 10 Türk Filmi

Yaprak Dökümü dendiği zaman çoğumuzun aklına ilk olarak, yakın dönemde televizyonda oynayan ve uzunca süre ekranlarda kalma başarısı gösteren dizi gelmektedir. Oysa Yaprak Dökümü, dizisi kadar sinema filmi de yapılmış olan çok önemli bir edebiyat eseridir. Cumhuriyet dönemi Türk Edebiyatı’nın kült eserlerinden biri olan Yaprak Dökümü, Reşat Nuri Güntekin’in kaleminde doğmuştur. 1967 senesinde yönetmen Memduh Ün, romanı senaryolaştırırken Orhan Kemal ve Halit Refiğ ile birlikte çalışmıştır. Senaryo ortaya çıktıktan sonra Cüneyt Gökçer,  Ediz Hun ve Fatma Girik gibi oyunculara başrol vermeyi uygun bulmuştur. Hikayenin odak noktasında Ali Rıza Bey yer alır. Emeklilik sonrası 5 çocuğuyla beraber İstanbul’a göç eden Ali Rıza Bey için bu karar, sonun tam olarak başlangıcı olur. Ali Rıza Bey güçlü bir ağacı, çocuklar da bu ağacın yapraklarını temsil eder. Fakat bu ağaç için bahar bir daha hiç gelmeyecektir, eski gücünü  kaybettikçe çocuklar o ağaca tutunmaktan teker teker vazgeçecektir.

Hababam Sınıfı

Edebiyattan Uyarlanmış 10 Türk Filmi

Edebiyattan Uyarlanmış 10 Türk Filmi

Televizyonda zaping yaparken Hababam Sınıfı’nı düşük çözünürlüklü bir yerel kanalda bile görsek hemen yüzümüzde bir tebessüm oluşur ve bu özel filmin büyüsüne kapılırız. Belki hepimiz defalarca kez izleyip, bütün repliklerini artık ezberlemiş bile olsak, hiç sıkılmadan bir kez daha izlemeyi tercih ederiz. Türk Sineması’nın en özel klasiklerinden olan Hababam Sınıfı, kendine has mizahı, samimi oyuncu kadrosu ve eğitime dair yaptığı ince hicivleriyle kült bir film olmayı sonuna dek hak etmiştir. Fakat çok azımız bu özel filmin bir kitap uyarlaması olduğunu biliriz. Filmin çekirdeği aslında 1950’li yılların sonundaki bir mizah dergisindeki öykülerden doğmuştur. Bu küçük öyküler, Rıfat Ilgaz tarafından daha sonraları bir kitap haline getirildi.   Ertem Eğilmez bu kitapta yer alan öykülerden hareketle Hababam Sınıfı efsanesini ortaya çıkardı. Tabi edebiyattan uyarlanırken emektar senaristlerden Sadık Şendil ve Umur Bugay’dan da ciddi anlamda yararlanıldı.

Daha

Edebiyattan Uyarlanmış 10 Türk Filmi

Edebiyattan Uyarlanmış 10 Türk Filmi

Henüz çok yeni, tabiri yerindeyse dumanı üzerinde bir film. Yeni dönem Türk Sineması’nın kendi kodlarını içinde barındıran bir yapım. Film için kullanılacak belki de en doğru tabir, filmin aşırı rahatsız ediciliğidir. Mülteci meselesine içeriden bakmaya çalıştığı için romanında çok güçlü bir etki yaratmayı başaran Hakan Günday, film için Onur Saylak ile çalıştı. Senaryo konusunda da oldukça yetkin bir yazar olan Günday’ın kitaplarına sinemacılar büyük ilgi gösteriyor. Bu filmin bizzat senaryo sürecinde de Onur Saylak ile beraber çalışan Hakan Günday çıkan sonuçtan oldukça memnun. Fakat Hakan Günday’ın bazı okurları filmi roman kadar sevemedi. Romana bağlılık ve atmosfer açısından bazı okurlar Saylak’a bazı eleştirilerde bulunsa da romanı okumadan direk filmi izleyenler genel olarak filme geçer not verdi. Birçok festivalden ödül alan filmde Ahmet Mümtaz Taylan ve Tuba Büyüküstün oynuyor. Fakat filmin asıl yıldızı müthiş bir oyunculuk performansı sunan Hayat Van Eck oldu.

Selvi Boylum Al Yazmalım

Edebiyattan Uyarlanmış 10 Türk Filmi

Edebiyattan Uyarlanmış 10 Türk Filmi

Aradan onca sene geçse de hiçbir aşk filmi onun kadar güçlü bir etki bırakmadı. “Aşk Emek İster” başta olmak üzere sayısız repliği belleğimize kazıyan Selvi Boylum Al Yazmalım filmi sahiden de çok güçlü bir anlatıma sahip. Filmin öyküsü Kırgızistanlı meşhur yazar Cengiz Aytmatov’a aittir. Aytmatov’un Kırmızı Eşarp adını verdiği romanı 1978 senesinde usta yönetmen Atıf Yılmaz tarafından sinemaya uyarlandı. Cahit Berkay tarafından yaratılan film müzikleri de en az hikaye kadar sağlam bir etki bıraktı. Kadir İnanır, Türkan Şoray, Ahmet Mekin bu özel filmin çekirdek kadrosunda yer aldı. Yol emekçisi olan İlyas ve Asya birbirlerine delicesine aşıktırlar. Uzun yolculuklara çıkan ve Asya’yı arkasında bırakan İlyas, bir zaman sonra ona ihanet eder. İlyas’ı aylarca bekleyen ve bu duruma katlanamayan Asya, oğlu Samet’le beraber bilmediği, belki de içinde kaybolmak istediği bir yolculuğa çıkarak bu acıyı yüreğine gömmek ister. Karşısına, elini sıkıca tutacak ve ona destek olacak yeni birisi çıkar: Cemşit…  Asya; Cemşit ve hala içten içe sevdiği adam olan İlyas arasında yaşamı boyunca hep bir hesaplaşma yaşayacaktır.

Vurun Kahpeye

Edebiyattan Uyarlanmış 10 Türk Filmi

Edebiyattan Uyarlanmış 10 Türk Filmi

Türk Sineması’nın çekildiği dönem ve siyasi koşullar baz alındığında belki de en sivri, en cesur, en politik filmlerinden birisidir. Toplumcu gerçekçi bir film olan Vurun Kahpeye, özünde klasikleşmiş bir edebiyat eseridir. Yazar Halide Edip Adıvar aynı isimdeki romanını 1926 senesinde ortaya çıkardı. Roman, 1900’lü yılların başında savaş atmosferinde küçük bir kasabada ilk öğretmenlik deneyimini yaşayan çağdaş bir öğretmen kadına odaklanır. Genç öğretmen, kasabanın gerici, yobaz insanlarıyla görev süresince karşı karşıya gelir. Milli mücadelenin içinde olan ve kasabada bazı tutucu unsurları değiştirmek isteyen Aliye, gericilerin iftiraları ile baş başa kalır. Filmdeki linç sahneleri, 1949 senesinde çekilmiş bir film için oldukça başarılı sayılır. Vurun Kahpeye romanı daha sonraları, (1973 senesinde) yeniden sinemaya uyarlanmıştır. Bu versiyonu Halit Refiğ, ilk versiyonu ise Lütfi Akad üstlenmiştir.

ETİKETLER: ,
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.